Fietsverlichting

Zien versus Gezien worden

De eerste vraag die je moet stellen bij het aangeschaffen van verlichting is : wil ik vooral gezien worden of is het ook belangrijk dat ik de omgeving beter zie?

Als je vooral op verlichte wegen fiets is gezien worden het belangrijkste. Relatief eenvoudige verlichting met een lage lichtopbrengst voldoet.

Ga je meer in het buitengebied de weg op in het donker dan wordt zelf zien al belangrijker. Ga je dan ook nog eens het bos in in het donken dan wordt zien een must.

Verlichting om gezien te worden heeft doorgaans een lagere lichtopbrengst, een eenvoudige constructie en zijn goedkoper in vergelijking tot lampen om mee te zien.

Lichtopbrengst

De lichtopbrengst van een lamp wordt uitgedrukt een lumen. Kort door de bocht samengevat : de totale lichtopbrengst van een lamp.

Meer lumen is meer licht. Maar daarmee is nog niet meteen gezegd hoeveel je ermee ziet. Een smalle bundel van 400 Lumen oogt feller dan een brede met dezelfde lichtopbrengst. Maar of je aan de felle punt vlak voor je op de weg wat hebt is maar de vraag. Van de omgeving zie je dan niks meer.

Een ander eenheid om de lichtopbrengst in uit te drukken is lux, dat is kort samengevat het nuttige licht dat een lamp geeft. Dat deel van het licht dat voor jouw nuttige objecten zoals de weg en paaltjes bereikt. Helaas zie je dit gegeven weinig terug in de specificaties van fietsverlichting. Schermen met veel lumen is mooiere marketing

En als de helft van het licht richting de sterren schijnt heb je er zelf niks aan en verblind je alleen je tegenligger. Veel lumen weinig lux.

Een goede fietslamp zorgt voor, met name door de reflector van de lamp, een evenwichtige verdeling van het licht voor je. Meer over dit thema in dit (engelstalige) artikel.

Zorgen voor een goede lux en verdeling van het licht is vrij kostbaar de reflector moet exact vormgegeven zijn en de positie van de led-lamp luistert erg nauwkeurig.

Lamp uit de Ixon serie van Busch&Muller. Lamp om mee te zien. 90 lumen en zeer goede verdeling van het licht, hoge lux.

Accu capaciteit en brandduur

Fietsverlichting is steeds meer uitgevoerd als via USB oplaadbare accuverlichting. Het zal niet verbazen dat lampen met een hogere lichtopbrengst ook meer stroom verbruiken. Deze lampen hebben vaak een grotere ingebouwde accu of bij de echt sterke lampen zelfs een losse accu.

Meer licht betekend ook dat je accu sneller leeg is en dus de brandduur beperkt. Veel lampen kun je instellen op een lagere stand of zelfs knipperstand om de brandduur te verlengen. Je gebruikt de hoge stand als je zelf wilt zien en de lage stand als je alleen gezien wilt worden. De knipperstand is nog zuiniger.

Ben ik zichtbaar

Inschatten of je nog goed gezien wordt is best lastig. Verplaats jezelf eens in de mede weggebruiker en dan met name de automobilist die met natte ruiten en reflecterende straatverlichting echt veel minder ziet dan jij op de fiets. En het argument dat de automobilist maar goed moet opletten helpt je niet als meer dan 1000 kilo staal je aantikt. Fietsverlichting is er niet voor de ander maar om jezelf te beschermen.

Voorverlichting

Hoeveel licht je nodig hebt is dus sterk afhankelijk van het doel en van de reeds beschikbare verlichting. Op onverlichte wegen is rond de 400 lumen een beetje de ondergrens van wat je nodig hebt.

Bij MTB’ers zijn breed stralende koplampen met een hoge lumen populair. Prima geschikt om het bospad vol te verlichten maar niet voor de openbare weg waar je rekening moet houden met andere weggebruikers.

Gaat het om goed gezien worden kun je volstaan met een lichtopbrengst van rond de 100 lumen. Gaat het puur om het hebben van verlichting dan kun je ook volstaan met een lampje als de femto met een opbrengst van 15 lumen

Cateye Volt 6000
Een monster van 6000 lumen. Geschikt om volle bak door de bossen te crossen. Op de openbare weg hoort deze lamp niet thuis je tegenliggers zullen je vervloeken
Lezyne 500 lumen
Een 500 lumen lamp waarmee je in veel omstandigheden prima uit te voeten kunt. Kom je vaak op trajecten waar meer licht van belang is kies dan een lamp met 750 of 1000 lumen en zet deze in een lagere stand waar je de hogere opbrengst niet nodig hebt

Lezyne Femto fietsverlichting voor
De Femto van Lezyne compact lampje om gezien de worden
Goedkoop gezien te worden

Achterverlichting

Bij achterverlichting gaat het eigenlijk altijd om verlichting om gezien te worden. Maar ook hier heb je grote verschillen in lichtopbrengst.

Bijna een klassieker. De basic achterlamp van IKZI. Ook onder andere namen te vinden onder andere bij de Hema. Prima lamp om gezien te worden voor weinig. Ook als voorlamp te koop en in fellere luxere uitvoeringen. Vanaf een euro of 4

Achterverlichting moet in Nederland verplicht rood licht geven.

cateye x2 kinetic

 

Knipperen

Knipperende verlichting valt meer op dan een lamp die continue brandt. Echter fietsverlichting mag in Nederland niet knipperen. Hooguit kun je een tweede lamp als knipperlicht  toepassen.

Extra en Noodverlichting

Goedkope fietslamp van decathlonAls je verlichting via de (naaf)dynamo of accu van de e-bike werkt zul je zelden zonder licht komen te zitten. Anders is het met fietsverlichting op batterijen en accu’s. Met name de oplaadbare accu’s willen nog wel eens onverwacht snel leeg raken, bijvoorbeeld als het plotseling koud wordt.

Monteer een setje goedkope led verlichting op je fiets die je er ook altijd op laat zitten. Lampjes heb je al vanaf een euro of drie. Het stelt niet veel voor maar mocht je hoofdverlichting uitvallen dan heb je nog altijd een setje licht op gezien te worden. En een boete te voorkomen.

Deze verlichting biedt ook uitkomst als je lamp nog aan de lader thuis hangt terwijl te opeens toch in het donker terecht gekomen bent.

Handlebar Bar end fietslampemAls je je zichtbaarheid nog verder wilt vergroten kun je meerdere lampen op je fiets bevestigen. Denk bijvoorbeeld aan lampjes die in de uiteinden van je stuur gaan.

 

Slimmere verlichting

En naast de eenvoudige lampen die alleen zorgen voor een puntje zichtbaarheid heb je ook steeds meer verlichting met extra’s

Achterlampen die ook als remlicht werken. Zoals de X2 Kinetic van cateye. Al is de sensor nog niet zo volmaakt dat deze 100% nauwkeurig op remmen reageert. Ook andere snelheidsveranderingen zorgen voor feller licht.

Garmin Varia Achterlicht

Of verlichting die via bluetooth met je telefoon en elkaar in verbinding staan. Nu heeft het aan/uit schakelen van een lampje, dat op nog geen 30 centimeter afstand zit, met een app wellicht niet zo veel toegevoegde waarde. Maar dat de achterlamp meteen met je voor verlichting aangaat en vooral ook uit is wel praktisch.

Of de achterverlichting van Lezyne die met behulp van lasers lijnen op de weg tekent zodat automobilisten beter afstand houden.

Kleding

Naast verlichting en de reflectie op de fiets zorgt ook lichte of reflecteren kleding voor een beter zichtbaarheid op de fiets.

In Nederland is het toegestaan fietsverlichting op de kleding of tas te bevestigen, echter alleen op het bovenlichaam, dus niet op benen, armen of hoofd.

In bijvoorbeeld Duitsland moet de verlichting vast zitten aan de fiets.

 

Regels

Fietsverlichting moet zorgen voor een betere zichtbaarheid, samen met de verplichte reflextoren in de trappers, banden en achterop. Het witte spatbord is al een tijd niet meer verplicht.

Veel sportfietsen voldoen niet aan de eisen van reflectoren. In de praktijk wordt dat gedoogd.

Over hoe goed je verlichting moet zijn zegt de wet weinig alleen dat je bij slecht zicht en in het donker fietsverlichting moet hebben.

Zie voor de regels de site van de rijksoverheid

Ook leuk

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *